امكان ندارد قصد سفر هوایی به یكی از شهرهای كشور را داشته باشید و بتوانید براحتی و بدون سفارش و پارتی بلیت تهیه كنید، چرا كه هنگام مراجعه به برخی آژانسهای مسافرت هوایی، فقط یك جمله را میشنوید: «بلیت نداریم»، اما عجله نكنید، بلافاصله خانم فروشنده به شما خواهد گفت: «شاید بتوانیم برایتان بلیت چارتر تهیه كنیم.» و معمولا هم چنین خواهد شد.
بد هم نیست كه یك شركت هواپیمایی ادعا كند برای جلب مشتریان خود و تهیه بلیت از یك هواپیمای چارتر تلاش میكند، اما مشكل از آنجا شروع میشود كه از هواپیماهای چارتر به عنوان ابزاری در جهت سودجویی و ایجاد بازار سیاه بلیت استفاده شود و مسافران كه به هر دلیل مجبور به سفر هوایی باشند، در قراردادی یكسویه به همه شرایط بلیت هواپیمای اجارهای تن دهند، چرا كه آنها در بسیاری از موارد، قادر نیستند برای سفرهای فوری خود، از قبل برنامهریزی كنند.
بلیت هواپیمای چارتر چند ویژگی دارد، كنسلی ندارد، غیرقابل تغییر در زمان است، در صورت انصراف هزینه بلیت سوخت میشود، نرخ بزرگسال و كوچكسال متفاوت نیست و برخلاف معمول گرانتر هم به فروش میرسد.
● تاخیر برای پر كردن صندلی
یكی از شهروندان در این باره میگوید: بلیت چارتری از یك شركت هواپیمایی تهیه كردم كه قرار بود با پرواز شماره ۴۱۰۹ از مشهد به مقصد تهران پرواز كنیم، اما این پرواز مرتب به تاخیر میافتاد و مسوول كانتر فرودگاه، بلیتهای جدیدی را با ساعتهای متفاوت برای این پرواز میفروخت.
وی میافزاید: به عبارت دیگر، چگونه ممكن است برای یك شماره پرواز، بلیت با ساعات متفاوت به فروش رسد، در نتیجه پرواز مذكور با ۵ ساعت تاخیر پرواز كرد، در حالی كه هنوز بسیاری از صندلیهای آن خالی بود.
یكی دیگر از مسافران همین پرواز با گلایه از عدم مسوولیت شركتهای هواپیمایی در قبال وقت مردم میگوید: در همین پرواز ۴۱۰۹ از ساعت ۲۰/۶ بامداد تا ۳۰/۷ فقط منتظر تحویل بار مسافران بودیم و هیچ مسوولی هم در فرودگاه، پاسخگوی مسافران نیست.
● مسافران را جا میگذارند
یك خانم دانشجو هم با اشاره به این كه در بسیاری از اوقات شاهد زود بسته شدن كانتر صدور كارت پرواز هستیم، میگوید: چهارشنبه شب گذشته در حالی كه ۴۵ دقیقه قبل از پرواز در فرودگاه بودم، اما كانتر را زود بسته بودند و من از پرواز جا ماندم و دوباره متحمل خرید بلیت شدم و چون پرواز چارتر بود، درصدی از پول بلیت را هم به من بازنگرداندند.
وی با اشاره به قراردادهای یكسویه میان خریداران و فروشندگان بلیت میگوید: در بلیتهای چارتر هیچ تعهدی در قبال تاخیر هواپیماها و نوع خدمات به مسافران وجود ندارد و صدای اعتراضی هم به جایی نمیرسد.
● رابطه پولی
معمولا هرجا رابطه پولی و مادی جای روابط انسانی را بگیرد، زمینه برای ترفندهایی فراهم میشود كه قطعا براحتی هم قابل اثبات نیستند، همان گونه كه بارها درباره دلیل تاخیر طولانی هواپیماها و شكوه مسافران گزارشهای زیادی نوشته شده و سازمان هواپیمایی و دیگر مسوولان ذیربط نقص فنی را علت تاخیر عنوان كردهاند و یا مساله تحریم بهانهای شده كه مرتب در جوابیههای سازمان هواپیمایی بر آن تاكید شده است، حال آن كه هیچ كس نمیتواند خسارت و ضرری را كه به خاطر تلف شدن وقت مسافران در این گونه سفرها بر آنها تحمیل میشود، جبران كند.
یكی از مسافران كه به خاطر شركت در مراسم ختم یكی از عزیزانش، مجبور به مسافرت هوایی شده و ساعتها به دنبال بلیت گشته است، میگوید: باید برای تشییع جنازه پدرم چهارشنبه به اصفهان میرفتم؛ اما تاخیر ۷ ساعته هواپیما برایم مشكلاتی فراهم كرد كه به هیچ وجه جبرانپذیر نیست.
او میافزاید: بهتر است شركت هواپیمایی صادقانه به مردم بگوید قادر به خدماتدهی مطلوب به شهروندان نیست و خیال همه را راحت كند.صادقی میگوید: چگونه است كه بلیت چارتر همیشه در همه آژانسها یافت میشود؛ اما مسافران نمیتوانند براحتی بلیت عادی تهیه كنند، مگر این كه در آژانسی آشنایی داشته باشند. این مساله نشان میدهد آژانسها با تبانی با یكدیگر فقط به یك مساله میاندیشند و آن هم سود بیشتر است و شركت هواپیمایی هم هیچ نظارتی بر كار آنها ندارد.
طبق مصوبه سازمان هواپیمایی كشوری، آژانسهای مسافرت هوایی مجازند تا ۳۰ درصد از بلیتهای خود را به صورت چارتر بفروشند، اما این مصوبه به معنای آن نیست كه آنها با تبانی یكدیگر، هر كار كه دوست داشتند، انجام دهند.
براساس قانون، تكفروشی بلیت پروازهای چارتری از سوی آژانسهای هواپیمایی، تخلفی آشكار است كه باید تحت نظارت دقیق قرار گیرد، چون در پروسه تهیه بلیت، این مسافران هستند كه صدمه میبینند.
رضا جعفرزاده، سخنگوی سازمان هواپیمایی كشوری در اینباره به «جامجم» میگوید: شركتهای هواپیمایی مجازند تا ۳۰ درصد بلیتهای خود را به صورت چارتری بفروشند و آنها به هیچ وجه حق ندارند بلیت را گرانتر به فروش برسانند و در صورت گزارش چنین تخلفی با آنها برخورد میشود.
وی در پاسخ به این پرسش كه در حال حاضر تقاضا برای سفر بویژه مشهد بیشتر از عرضه است، درباره خالی بودن صندلی هواپیماهای چارتر میافزاید: امكان دارد بلیت به فروش رفته، اما مسافران مراجعه نكردهاند كه باید دقیقا درباره هر پرواز بررسی شود.
توضیحات جعفرزاده را به توصیه ایشان عینا نقل كردیم، اما نمیتوانیم بسادگی از كنار این موضوع بگذریم كه افراد عادی جامعه برای تهیه یك بلیت سفر هوایی باید با تنگنا مواجه شوند، اما مدیران شركتها و بنگاههای اقتصادی براحتی بتوانند با هواپیمای دربستی سفر كنند و در كنار آن، درآمدهایی جانبی هم برای شركتهای هوایی رقم بزنند كه در نتیجه این نگاه اقتصادی، مردم عادی جامعه چه به لحاظ روحی و چه جسمی متحمل خسارات جبرانناپذیر شوند و به دلیل تاخیرهای طولانی هم به امور ضروری روزمره خود نرسند.
شاید شما هم داستان «دور دنیا در ۸۰ روز» نوشته ژول ورن را خواندهاید كه در این داستان، میلیونری اروپایی تصمیم میگیرد دور دنیا را به مدد برنامهریزی دقیق درباره ساعت و حركت قطارها و كشتیها دقیقا در ۸۰ روز بگردد.
این خاطره را از ذهنتان پاك نكنید و آن را بگذارید كنار تاخیر ۴ ساعته پرواز شماره ۲۳۹ تهران - اصفهان ایرانایر كه چهارشنبه هفته گذشته حتی هواپیما قادر نشد پس از چند بار پرواز بر فراز فرودگاه اصفهان بر باند فرود بنشیند و مجبور شد مسافران را دوباره به تهران بازگرداند و ۳ ساعت تمام آنها در هواپیما محبوس بودند و حتی اجازه بیرون آمدن هم نداشتند و بالاخره پس از ۷ ساعت تاخیر (به اندازه مسافرت با اتوبوس) به اصفهان رسیدند.
