دیوار چین یا دیوار بزرگ چین، یک بنای عظیم چینی است که ساخت آن حدود ۱۴۰۰ سال، یعنی از قرن دوم قبل از میلاد تا قرن هفدم (میلادی) ادامه پیدا کرد و به منظور مقابله با هجوم اقوام مهاجر عشایر، همچون مغولها، ترکها و هونها ساخته شده بود. شروع ساخت این دژ بزرگ به اولین امپراطوِر چین، یعنی کین شین هوانگ در بین سالهای ۲۳۰ قبل از میلاد تا ۲۰۰ قبل از میلاد بر میگردد و پایان آن در زمان حکومت سلسله مینگ انجام پذیرفت.
این بنا با ۶۳۵۲ کیلومتر طول، به این ترتیب از لحاظ جرم و حجم بزرگترین ساختمان جهان میباشد.
این دیوار در طول زمان دچار فرسایش و در اثر بادهای سختی که در طول زمان دچار آن شدهاست به زیر شنهای رفتهاست وامروزه تنها حدود ۱۵۴۲ کیلومتراز آن باقی ماندهاست . پیش بینی دانشمندان این است که در آیندهای نه چندان دور چنانچه با این حوادث مقابله نشود اثری از آن باقی نخواهد ماند .
پیشینه این دیوار
تاریخ ساخت دیوار چین به قرن ۹ قبل از میلاد باز میگردد. حکومت وقت چین برای جلوگیری از حملات ملیتهای شمالی ، برجهای آتش برای خبر رسانی و یا قلعههای مرزی برای حصول اطلاعات دشمن را در ارتباط با دیوار و بر روی آن ایجاد کرد . در دوره حکمرانی سلسلههای بهار وپاییز و کشورهای جنگجو ،میان دوکها جنگ بر پا شد و کشورها با استفاده از کوههای مرزی به ساخت دیوار پرداختند تا سال ۲۲۱ قبل از میلاد ،امپراتور چین شی خوان پس از به وحدت رساندن چین ، دیوارهای دوکها را به هم متصل کرد که به صورت دیوار بزرگ در مرزهای شمالی بر روی کوهها در آمد . او میخواست با این کار از حملات دشمن به مراتع شمالی جلوگیری کند. در این زمان طول دیوار چین به ۵۰۰۰ کیلومتر میرسید. در سلسله خان پس از سلسله چین طول دیوار به ۱۰ هزار کیلومتر رسید. در تاریخ دو هزار و اندی ساله چین، حکمرانان دوران مختلف به ساخت دیوار چین پرداختند . تا اینکه طول دیوار به ۵۰ هزار کیلومتر رسید. این میزان معادل گردش به دور کره زمین است. دیواری که اکنون مردم مشاهده میکنند ، دیوار متعلق به سلسله مینگ (سال ۱۳۶۸ – سال ۱۶۴۴ ) است از غرب به دروازه «جایو گوان» در استان گان سو چین و از شر ق به ساحل رود یالو جیان در استان لیائو نینگ در شمال شرقی چین منتهی میشود و درمیان آن ۹ استان- شهر و ناحیه خود مختار به طول ۷۳۰۰ کیلومتر وجود دارد و مردم انرا دیوار طولانی مینامند. دیوار چین به عنوان پروژه تدافعی بر روی کوهها ساخته میشد از بیابانها مراتع و لجنزارها عبور میکرد . کارگران طبق عوارض زمینی ،ساختار متفاوتی برای ایجاد دیوار در نظر گرفتند که درایت و عقل نیاکان چین را نشان میدهد. دیوار بر مسیر کوههای پر فراز و نشیب امتداد یافتهاست . در بیرون دیوار پرتگاههای بلند دیده میشود . در واقع کوه و دیوار به یکدیگر پیوند خوردهاند . لذا دشمن به هیچوجه قادر به نفوذ به این دیوار نبود . دیوار چین معمولاً با آجرهای بزرگ و سنگ مستطیل ساخته شده و در وسط ان خاک و خرده سنگ ریخته شده و ارتفاع ان ۱۰ متر است در پهنای دیوار برای عبور چهار اسب کافی است و در یک ردیف عرض آن ۴-۵متر است تا در زمان انتقال غلات و سلاحها مشکلی ایجاد نشود . طرف درونی دیوار، نرده سنگی و در وجود دارد که به آسانی حرکت میکند . در فاصله معیینی سکوی دیواری ویا برج آتش برای خبررسانی ساخته شدهاست . سکوی دیواری برای ذخیره سلاحها و غلات و استراحت سربازان است و در جنگ مخفیگاه بودهاست . هنگامی که دشمن دست به حمله میزد برجهای آتش روشن میکردند و سراسر کشور از حمله آگاه میشدند .
معماری و ساختمان دیوار
نحوه ساخته شدن این دیوار بسیار جالب است. در ساختن این دیوار، از مصالح و نیروهای انسانی بیشماری از جمله سربازان، زندانیان و مردم بومی استفاده شدهاست. دیوار چین سمبل و نشانه بارزی از خرد، پشتکار و سر سختی مردم چین است. اما یکی از نکات جالب توجه که در ساخت این دیوار وجود دارد، استفاده از آرد برنج در ساختار آجرهای آن است. به این شکل که معماران و طراحان دیوار چین برای آنکه به آجرهای دیوار استحکام بیشتری ببخشند، به ترکیبات سازنده آن، آرد برنج نیز افزودند تا دوام و قدرت دیوار را افزایش دهند. در قسمتهای مختلف دیوار تفاوت نژادها و قومهای مختلف به نحو بسیار چشمگیر و باور نکردنی، قابل مشاهدهاست. قسمت اعظم این دیوار که امروزه شاهد آن هستیم، در زمان امپراتوری «مینگ» ساخته شد. که از گذرگاه shanhaiguan در شرق چین شروع شده و تا گذرگاه jiayuguan در غرب ادامه دارد که در این میان از استانهای Liaoning ، Hebei ، Beijing ، Tianjin ، Shanxi ، Inner Mongolia ، Ningxia ، Shaanxi و Gansu عبور میکند.
نگهداری و محافظت از دیوار
آکادمی دیوار بزرگ چین، برای محفظت از این اثر باستانی تأسیس شدهاست. پس از بررسی و تحقیقی که بر روی این دیوار در استانهای مختلف انجام شد، در تاریخ ۱۲ دسامبر ۲۰۰۲ میلادی، مسئولین این آکادمی اعلام کردند که بلایای طبیعی از یکسو و تخریب و ویرانی به دست افراد از سویی دیگر باعث شدهاست که تنها ۳۰ درصد از این دیوار از شرایط خوب و قابل قبولی برخوردار باشد. این تحقیق به مدت ۴۵ روز، بر روی ۱۰۱ قسمت مختلف دیوار انجام شد.
سابقه فرهنگی دیوار
این دیوار نمادی قابل توجه از فرهنگ مردم چین به شمار میرود. در این دیوار ترکیبی از سمبلهای مردمی و اسطورههای چین به چشم میخورد. اما زیباترین و درعین حال غم انگیز ترین افساتهای که دراینباره نقل شدهاست، درباره فروریختن قسمتی از دیوار به خاطر «منگ چیانگنو» است. وی پس از کشته شدن شوهرش در حین ساخت این دیوار، در غم او بسیار گریست و پس از آن سرگذشت تلخ و غم انگیزی پیدا کرد. این داستان در کتابها و ترانههای عامیانه و اپراهای قدیمی نقل شدهاست و در میان مردم چین، بسیار مشهور است.
مسافرت در طول دیوار
اگر تمایل دارید که از این دیوار بازدید نمایید، بهترین منطقه برای شروع، «سیماتای» است که در ۱۱۰ کیلومتری شمال شرقی بیجینگ (پکن) قرار گرفتهاست. زیرا این منطقه از دیوار، هنوز هم فرم اصلی و واقعی خود راحفظ کرده، و به علت کمبود وسایل نقلیه عمومی در این ناحیه، از طرف توریستهای دیگرهنوز مورد توجه قرار نگرفتهاست.
آيا ديوار بزرگ چين از فضا ديده مي شود؟
ماه اكتبر گذشته يانگ لي وي، اولين فضانورد چيني 21 ساعت را در فضا گذراند. اين يك دستاورد افتخارآميز براي ملت چين بود. اما يك مورد نا اميد كننده نيز در آن وجود داشت: لي وي به اطلاع مردم خود رساند كه او بزرگترين نماد ملي كشور، يعني ديوار بزرگ چين را از مدار زمين نديده است. “زمين از فضا بسيار زيبا بنظر مي رسيد، اما من ديوار بزرگمان را نديدم”، اين جملاتي بود كه لي وي پس از بازگشت خود از مدار زمين به روزنامه نگاران گفت. چين بمدت چند دهه از اين ايده مفتخر بود كه ديوار بزرگ، تنها شيء ساخته دست انسان است كه براي فضانوردان از فضا قابل مشاهده مي باشد. پس از يافته هاي نا اميد كننده يانگ لي وي، پيشنهاد شده بود كه ديوار در شب چراغاني شود، بطوريكه بتواند در آينده از فضا ديده شود. برخي نيز درخواست كرده بودند كه كتابهاي درسي مدارس بازبيني شده و يافته هاي لي وي در آنها اعمال گردد. ليكن چنين پيشنهاداتي چندان ضروري نيستند، زيرا بر طبق گفته هاي فضانورد آمريكايي يوجين سرنان كه در طي بازديدي از سنگاپور براي خبرنگاران سخن مي گفت، در مدار زمين در ارتفاع 160 تا 320 كيلومتري ديوار بزرگ چين با چشم غير مسلح قابل مشاهده است. در هنگام مسافرت لي وي در مدار زمين، شرايط جوي و يا نوري براي او مناسب نبود. اگر نور خورشيد با زاويه كم به ديوار بتابد، سايه ديوار چين قابل مشاهده خواهد بود. اما آنچه براي چشم انسان قابل مشاهده نيست، براي ماهواره ها كاملاً ديدني است. دوربين با قدرت تفكيك بالاي ماهواره پروبا اين تصوير را از ارتفاع 600 كيلومتري زمين، از ديوار چين تهيه كرده است. دوربين اين ماهواره سياه و سفيد بوده و مجهز به يك تلسكوپ كوچك است. بنابراين قدرت تفكيك بسيار بالاتري از چشم انساني فراهم مي سازد.
